Zirveye Giden Yol: Girişimcilikte Motivasyon ve Zihinsel Dayanıklılık

Merhaba "Benim Dikey Dünyam" okurlarım. Beni tanıyanlar, tekstil başta olmak üzere üretim ve hizmet sektörlerinde 30 yılı aşan yöneticilik kariyerimi, Lean Six Sigma Black Belt ve ICF Profesyonel Koçluk şapkalarımı bilirler. 

Ancak hayatımın ve liderlik felsefemin en büyük ilham kaynağını kurucusu olduğum bloğumun isminde gizlidir: "Benim Dikey Dünyam" Bu isim, Polonyalı efsanevi dağcı Jerzy Kukuczka’nın anılarından bana miras kaldı. Neden mi dikey dünya? Çünkü bana hedefime ulaşmam için devamlı başımı yukarıda tutmam gerektiğini ama önümdeki engelleri de görebilmek için tırmanırken adımlarımı dikkatle kontrol etmem gerektiğini hatırlatıyor.


Bursa Teknik Üniversitesi Innovation Hub girişimcilik seminerinde konuşan Hakkı Şenkeser.



Geçtiğimiz hafta, Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) Innovation Hub ve BURSATTO iş birliğiyle pırıl pırıl genç girişimci adaylarımızla bir araya geldiğimde salondaki o harika enerjiye bakarak tam olarak bunu düşündüm. Genç dostlarıma, yıllar önce bloğumun ilk giriş yazısında kaleme aldığım o meşhur soruyu yönelttim: 


Dikey dünya ve girişimcilik yolculuğunu simgeleyen yüksek irtifa dağ tırmanışı görseli.


"Zirveye mi yürümek istiyorsunuz?"

Eğer cevabınız evet ise bilmelisiniz ki: Girişimcilik yolculuğu da tıpkı 5137 metre rakımlı Ağrı Dağı’na tırmanmak gibi uzun, zorlu ve sabır gerektiren dikey bir parkurdur. Robin Sharma’nın çok sevdiğim o sözündeki gibi: 

"Bir dağın zirvesinde olmanın keyfini, önce eteklerinde yürümeden nasıl yaşayabilirsin?" 

Zirve yolu uzun ve zorluklarla doludur; onun için bir bedel ödemeniz gerekir. Ödeyeceğiniz bedel ise illa para olmak zorunda değildir; bu yolda akıtacağınız ter, çaba, gayret ve sabır hepsi birer bedeldir. Eğer öyle olmasaydı zaten adı da "Zirve" olmazdı. İşte bu doküman, o zirveye yürürken zihinsel sırt çantanızda bulunması gerekenleri içermektedir.

Girişimcilikte stres yönetimi ve yüksek irtifa aklimatizasyon sürecini anlatan grafik.


1. MODÜL: Girişimcilikte "Aklimatizasyon" ve Konfor Alanı

Yüksek irtifa dağcılığında dağcılar Ağrı Dağı'nın zirvesine bir solukta çıkmazlar; vücutlarını ve beyinlerini zorlu şartlara alıştırmak için günlerce "Aklimatizasyon" (Yüksek İrtifaya Uyum) yaparlar. İrtifa arttıkça oksijen azalır; baş ağrısı, iştahsızlık ve dikkat dağınıklığı başlar.

Girişimcilikte de zirveye (yani başarıya, ölçeklenmeye) yaklaştıkça stres ve baskı tam olarak böyle artar. Girişiminiz büyüdükçe pazarın basıncı ağırlaşır. Bu süreçte ayakta kalabilmek, konfor alanından çıkıp o baskıya zihinsel olarak uyum sağlamakla mümkündür.

  • Duvara Çarpmak (Bonking): Sporcuların enerjisinin tamamen bittiği anı ifade eder. Girişimcinin duvara çarptığı an; sermayenin daraldığı, prototipin çalışmadığı veya krizlerin ardı ardına geldiği andır.

  • Sürekliliğin Gücü: Unutmayın, "Taşı delen suyun ağırlığı değil, devamlılığıdır." Girişimcilikte de başarıyı getiren şey, deha kadar o yoldaki sürekliliğiniz ve zihinsel kaslarınızı esnetme kararlılığınızdır.

İş süreçlerinde israfı önleme ve yalın dönüşüm ilkelerini temsil eden modern ofis çalışması.


2. MODÜL: Yakıt Yönetimi – İstemek, Çalışmak ve Motivasyon

Blogumda hep vurguladığım gibi, hedefin adı ne olursa olsun (ister bir şirketi yönetmek, ister bir kitap yazmak, ister bir dağın zirvesine çıkmak) ulaşmak için 4 ortak nokta vardır: İstemek, Çalışmak, Motivasyon ve Sabır.

  1. Tutkuyla İstemek: Türk Dil Kurumu "istemek" kelimesini basitçe arzulamak olarak tanımlar. Ancak zirveye oynayan bir girişimci için istemek, rüyalarına girecek kadar büyük bir tutkuya sahip olmak demektir.

  2. Etkili (Yalın) Çalışmak: Sadece çok çalışmak yetmez; akıllı ve etkili çalışmak gerekir. Tıpkı endüstriyel üretimdeki Yalın Dönüşüm ilkeleri gibi, girişiminizdeki süreç gereksizliklerini (israfları) ayıklamalı, enerjinizi doğru yere odaklamalısınız.

  3. Geri Çekilme Stratejisi: Bazen kriz anlarında durmak veya yön değiştirmek gerekir. Unutmayın: "Demiri döverken ona darbeler indirmek için demirin üzerindeki çekici geri çekmek ondan vazgeçmek anlamına gelmez." Yeri geldiğinde planı gözden geçirmek veya pivot etmek (yön değiştirmek) pes etmek değil, zirveye daha güçlü vurmak için hazırlık yapmaktır.

Kriz anlarında sakin kalmayı sağlayan Stop, Think, Observe, Proceed (STOP) metodu infografiği.


3. MODÜL: Kriz Anları için "S.T.O.P." Metodu

Girişimcinin zihinsel araç çantasında, dağcının kramponu veya kaskı kadar hayati bir araç olmalıdır. Beklenmedik bir pazar kriziyle veya operasyonel bir şokla karşılaştığınızda beyninizi sakinleştirmek için S.T.O.P. metodunu uygulayın:

  • S - Stop (Dur): Panik anında hemen durun. Tepkisel ve acele kararlar vermeyin.

  • T - Think (Düşün): Sakinleşip durumu rasyonel bir akılla analiz edin.

  • O - Observe (Gözlemle): Elinizdeki kaynakları, pazarın dinamiklerini ve alternatif patikaları nesnelce inceleyin.

  • P - Plan & Proceed (Planla ve İlerle): Yeni rotanızı yalınlaştırma ilkeleriyle çizin ve kararlılıkla ilerleyin.

Kriz anlarında sakin kalmayı sağlayan Stop, Think, Observe, Proceed (STOP) metodu infografiği.


4. Sosyal Sermaye: Emniyet İpleriniz ve Ana Kampınız

Kaya tırmanışı eğitimlerimde hep anlatırım; bir hedefe ulaşmak için sadece uygun malzeme yetmez; hedefe inanmış insanlarla bir araya gelmek ve takım çalışması yapmak gerekir. Risk alırken, başarısız olmaktan veya düşmekten korkmadan arkanızdaki takım arkadaşınıza güvenebilmelisiniz.

  • Emniyet İpleriniz (Network): Sektörde kurduğunuz doğru bağlar, düştüğünüzde sizi tutacak olan emniyet iplerinizdir. "Zirveye giden yol, doğru kurulan bağlarla başlar."

  • Ana Kampınız (Ekosistem): Fırtınalı zamanlarda sığınabileceğiniz, mentörlük alıp vizyon tazeleyebileceğiniz yapılardır. Genç girişimciler için üniversiteler, teknoparklar ve kuluçka merkezleri tam olarak bu güvenli ana kamptır.

Teşekkür ve Geleceğe Vizyoner Bir Bakış

Girişimcilik ekosisteminde tek başına zirveye çıkılmaz. Genç dostlarımızı bu dikey yürüyüşte yalnız bırakmayan, onlara muazzam bir "Ana Kamp" konforu ve vizyonu sunan tüm paydaşlarımıza yürekten teşekkür ederim.

Eğitimimizin başında bizlerle bir araya gelerek değerli vizyonunu ve güçlü desteklerini paylaşan Bursa Teknik Üniversitesi Rektörümüz Sayın Prof. Dr. Naci Çağlar hocama şükranlarımı sunarım.

Bu vizyoner buluşmayı kurgu aşamasından itibaren büyük bir emekle hazırlayan ve gençlerin emniyet ipi olan kıymetli yönetim ekibine;

  • Bursa Teknik Üniversitesi Teknopark A.Ş. Genel Müdürü Sayın Prof. Dr. Ayşe Bedeloğlu’na,

  • Genel Müdür Yardımcısı Sayın Atike Köken’e,

  • Mali İşler ve Girişimcilik Koordinatörü Sayın Nurbeyaz Altın’a en içten teşekkürlerimi sunarım.

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar ve Bursateknopark ekibiyle seminer sonu teşekkür fotoğrafı.


Ve tabii ki, salondaki harika enerjileriyle dikey dünyamıza ortak olan, geleceğe olan inancımızı perçinleyen tüm öğrenci ve girişimci adayı arkadaşlarıma...

Zirve Yolcularına Son Söz:

Kendi içsel liderliğinizi yaparken şu üç altın kuralı zihinsel çantanızdan asla çıkarmayın:

  1. Zihinde Koçluk: Kendi potansiyelinize inanın, sorunlara değil çözüme odaklanın.

  2. Süreçte Yalınlık: Zamanı, emeği ve bütçeyi israf etmeyin. Yüklerinizi hafifletin.

  3. Gövdede Disiplin: Motivasyon sizi sadece yola çıkarır; sizi fırtınadan çıkarıp hedef çizgisine ulaştıracak olan şey ise tavizsiz disiplindir.

Dağ her zaman oradadır ve ona saygı duyup doğru hazırlananları kabul eder. Yolunuz açık, zirveniz yakın olsun! 

İçerik, yalın dönüşüm süreçleri, mentörlük talepleriniz veya iş birliği fırsatları için bana LinkedIn üzerinden ulaşabilir; dikey dünyamın diğer öğretileri için bloğumu; "Benim Dikey Dünyam" takip etmeye devam edebilirsiniz.

Hakkı Şenkeser

Yorumlar