Merhaba Dostlar,
Benim Dikey Dünyam’da sıklıkla dile getirdiğim bir felsefem var:
"Zihinde koçluk, süreçte yalınlık, gövdede disiplin."
Bu felsefe, 30 yılı aşan kurumsal profesyonel kariyerim ile yüksek irtifa dağcılığı ve ultra maraton patikalarında akıttığım terin ortak bir sentezidir. Geçtiğimiz günlerde, bu iki dünyanın kesişim kümelerinden öğrendiklerimi çok özel, çok anlamlı bir kitleyle paylaşma fırsatı buldum: Göz Vakfı’nın değerli hocaları ve tüm sağlık personeli ile bir araya geldik.
 |
Göz Vakfı Sağlık Çalışanları Motivasyon Eğitimi |
Eğitimimizin adı "Sağlık Sektöründe Motivasyon ve Dayanıklılık" idi. Katılımcılar dünyaya ışık olan, insanların dünyayı daha net görmesini sağlayan göz hekimleri ve sağlık çalışanları olunca, söze şu soruyla başladık: “Peki, biz her gün bu yoğun tempo içinde koştururken, kendi hayatımıza, işimize ve geleceğimize ne kadar net bakabiliyoruz? Bazen bizim de zihinsel görüşümüz bulanıklaşmıyor mu?”
İşte tam bu noktada, dağların sert gerçekleri ile sağlık sektörünün yüksek sorumluluk gerektiren patikalarını birbirine bağladık.
Karanlıkta Zirveye Yolculuk ve "Duvara Çarpma" Anı
Sunumda onlara zifiri karanlıkta, saat gecenin 02:00’sinde, eksi 15 derece soğukta Ağrı Dağı zirvesine oynayan bir dağcının hissettiklerini anlattım. Ciğerlerinize çektiğiniz her nefes cam kırıkları gibi batarken, bacaklarınızdaki her kas lifi;
"Dur artık, sıcak yatağına dön!"
Diye bağırır. Ultra maratoncular ve dağcılar bu sınıra "Duvara Çarpma" (Bonking) derler. Fiziksel ve zihinsel sınırların tükendiği o an, pes etmekle devam etmek arasındaki ince çizgidir.
 |
Sağlık Sektöründe Tükenmişlik ve Motivasyon Kaybı |
Peki, bu duvar sadece dağda mı karşımıza çıkar?
Kesinlikle hayır. Uzun ve yorucu bir mesainin son saatinde, uykusuzluğa ve tüm yorgunluğuna rağmen bir hastasına şifa olmak için gözünü mikroskoba dikmiş, tüm dikkatiyle o hassas operasyona odaklanan bir sağlık çalışanının çarptığı duvar da tam olarak aynıdır! Çünkü dağda hayatta kalmakla, sağlık sektöründe yüksek bir sorumlulukla başkalarına ışık olmanın kalbi aynı yerde atar: Zihinsel Dayanıklılık (Resilience).
Şifa Dağıtmak Bir Sprint Değil, Ultra Maratondur!
Sağlık hizmeti sunmak anlık bir yarış değil, bir ömür sürecek dayanıklılık yolculuğudur. Start çizgisindeki (mesleğe ilk başladığınız günkü) heyecan çok kıymetlidir; ancak asıl mesele bitiş çizgisine ulaşana kadar, en zor nöbetin son saatinde bile o şefkati ve dikkati koruyabilmektir.
Peki, bu zorlu parkurda motivasyonumuzu nasıl sürdürülebilir kılacağız? Eğitimde işin akademik ve bilimsel nörobiyolojisine inerek üç temel konuyu masaya yatırdık:
1. İçsel Yakıt Kontrolü ve "NEDEN" Sorusu
Motivasyonun yakıtı dopamindir. Ancak para, ödül veya prestij gibi dışsal motivasyon kaynakları kısa vadelidir ve çabuk tükenir. Sizi fırtınada veya en zorlu kriz anında ayakta tutacak olan şey İçsel Motivasyondur, yani kendi "NEDEN"inizdir. "Ben hangi problemi çözmek, kimin hayatına ışık olmak için buradayım?" sorusunun cevabı, zor anlarda sizi ateşleyen içsel yakıttır.
 |
Hakkı Şenkeser Göz Vakfı Eğitim Sunumu |
2. Mikro Hedefler (Dilimleme Metodu)
8000 metrelik bir dağa aşağıdan bakarsanız felç olursunuz. Ultra maratonda 50 km'yi düşünmek zihni yorar. Sır; büyük vizyonu sindirilebilir parçalara bölmektir. Dağda bir sonraki kampa, maratonda bir sonraki istasyona, hastanede ise bir sonraki 2 saatlik periyoda odaklanmak gerekir. Her küçük checkpoint bir zaferdir ve zihni yeniler.
3. Akış (Flow) Teorisi ve Tünel Vizyonu
Yoğun stres anlarında insanların görüş açısı daralır; buna Tünel Vizyonu denir. Sadece sorunlara odaklanırsak, etrafımızdaki çözümleri ve takım arkadaşlarımızın desteğini göremeyiz. Yeteneklerimiz ile karşılaştığımız zorluk dengelendiğinde ise "Akış"ta kalırız. Olayları ve yoğun hasta trafiğini değiştiremediğimizde, onlara verdiğimiz tepkiyi ve bakış açımızı yönetmeyi öğrenmeliyiz.
Sağlık Çalışanının Sırt Çantası: S.T.O.P. Metodu
Eğitimimizin en pratik çıktılarından biri, kriz anlarında panik yerine stratejik düşünmeyi sağlayan STOP Metodu oldu. Dağda bir çığ tehlikesi ile hastanede yaşanan anlık bir kriz anında bu zihinsel araç hayat kurtarır:
S - Stop (Dur): Panik yapmayı bırak, olduğun yerde dur.
T - Think (Düşün): Durumu analiz et, seçenekleri ve kaynakları değerlendir.
O - Observe (Gözlemle): Çevreni, riskleri ve takım arkadaşlarını incele.
P - Plan / Proceed (Planla ve İlerle): Alternatif rotanı/stratejini belirle ve sakince harekete geç.
 |
Sağlıkta Kriz Yönetimi için STOP Metodu Şeması |
Emniyet İpleri ve Sosyal Sermaye
Dağ tırmanışlarında hiç kimse zirveye tek başına çıkamaz; herkes birbirine emniyet ipleriyle bağlıdır ve ekibin gücü en zayıf halkanın gücü kadardır. Göz merkezinde de hekimden hasta danışmanına, hemşireden idari kadroya kadar herkes bir hastanın şifası ve memnuniyeti için aynı ipe bağlıdır. Güçlü bir takım uyumu ve birbirine güvenmek (sosyal sermaye), en zorlu anlarda bizi tutan görünmez güçtür.
Teşekkür ve Kapanış
Bu harika, yüksek enerjili ve interaktif oturum için başta tüm Göz Vakfı hekimlerine ve sağlık personeline teşekkürlerimi sunarım.
Ayrıca bu vizyoner buluşmanın ilk anından son anına kadar süreci mükemmel bir profesyonellikle koordine eden, enerjisiyle eğitime büyük değer katan Göz Vakfı Kurumsal İletişim Yöneticisi İlayda Kara hanıma da organizasyon ve zarif ev sahipliği için yürekten teşekkür ederim.
Unutmayın; konfor alanında büyüme yoktur. Büyüme ve gerçek potansiyel, rahatlığın bittiği yerde başlar. Dünyaya ışık olan gözleri iyileştiren siz değerli sağlık çalışanları... Dışarıdaki fırtına ne olursa olsun, bakış açınızı değiştirdiğinizde dünyanız değişir.
Bakış açısını değiştirmek isteyenler için;
İletişim : Hakkı Şenkeser - ICF PCC Koç & Lean Six Sigma Black Belt
 |
Sağlık Sektöründe Bakış Açısını Değiştirmek ve Zirve Vizyonu |
Yeni Yazı Dizimiz Başladı!
Değerli okurlarım, bu yazımda bahsettiğim Bursa Nilüfer Göz Vakfı seminerimizdeki soru-cevap bölümünde, katılımcı bir sağlık çalışanımızdan çok can alıcı bir soru gelmişti:
"Bu zihinsel dayanıklılık pratiklerini Yalın Hastane Uygulamaları ile nasıl entegre edebiliriz?"
Bu vizyoner sorudan filizlenen ve sağlık yönetiminde ezberleri bozacak yepyeni bir yazı dizisine başladım! 30 yıllık endüstriyel deneyimimi, Altı Sigma Karakuşak mühendislik kaslarımı ve koçluk yetkinliklerimi sağlık sektörüne taşıdığım serinin ilk bölümü yayında:
2. Bölüm: Yalın Sağlık Hizmetleri Nedir?
3. Bölüm: Türkiye'de Yalın Sağlık ve Yalın Hastane Uygulamaları
Sağlık kahramanlarımızın omuzlarındaki operasyonel yükleri hafifletecek bu dönüşüm yolculuğunu kaçırmamak için takipte kalın!
Zirvedeki manzara, tırmanırken çekilen tüm çileye değer! Yolunuz açık olsun!
Zirve Yalın Danışmanlık ve Koçluk
Yorumlar
Yorum Gönder